Przedsiębiorca spytał ZUS

Z pytaniem do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zwrócił się przedsiębiorca, który postanowił wypłacić pracownikom świadczenie urlopowe. Wyjaśnił, że zatrudnia 5 pracowników i nie tworzy zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Świadczenie zostanie wypłacone ze środków obrotowych firmy, ale w wysokości nieprzekraczającej odpisu podstawowego na zfśs.

Przedsiębiorca zapytał, czy – mimo iż świadczenie nie jest wypłacane ze środków funduszu socjalnego – wypłata może korzystać ze zwolnienia ze składek na ubezpieczenia społeczne na podstawie § 2 ust. 1 pkt 21 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Wypłacane świadczenie będzie kwalifikowane jako przychód ze stosunku pracy, a jego wartość będzie stanowić podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym na ogólnych zasadach.

Co mówią przepisy

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracowników, zgodnie z ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych, stanowi przychód w rozumieniu przepisów o PIT z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy, z wyłączeniem:

• przychodów wymienionych w § 2 rozporządzenia składkowego,
• wynagrodzeń za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną,
• zasiłków z ubezpieczeń społecznych.

Za przychody ze stosunku pracy uznaje się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło ich finansowania. Jednocześnie w przywołanym § 2 rozporządzenia składkowego – wymieniającym przychody niestanowiące podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne – z podstawy składek wyłączone są świadczenia urlopowe wypłacane na podstawie przepisów ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych do wysokości nieprzekraczającej rocznie kwoty odpisu podstawowego określonego w tej ustawie.

Wypłata na podstawie ustawy

Do tworzenia zakładowego funduszu świadczeń socjalnych zobowiązane są podmioty zatrudniające na 1 stycznia danego roku co najmniej 50 pracowników w przeliczeniu na pełny etat, a w przypadku podmiotów zatrudniających co najmniej 20 i mniej niż 50 pracowników – zfśs jest tworzony na wniosek zakładowych organizacji związkowych.

Ustawa o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych wskazuje jednak, że pracodawcy zatrudniający na 1 stycznia danego roku mniej niż 50 pracowników mogą albo tworzyć fundusz, albo wypłacać świadczenie urlopowe. Wypłata tego świadczenia następuje najpóźniej w ostatnim dniu poprzedzającym urlop wypoczynkowy. Od tak wypłaconego świadczenia – zgodnie z art. 3 ust. 6 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych – nie pobiera się składek na ubezpieczenia społeczne pracowników.

Dodatkowo, § 2 ust. 1 pkt 20 rozporządzenia składkowego wskazuje, że do podstawy wymiaru składek nie wlicza się przychodów takich jak świadczenia urlopowe wypłacane na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z zakładowym funduszu świadczeń socjalnych – do wysokości nieprzekraczającej rocznie kwoty odpisu podstawowego określonej w tej ustawie (w 2025 r. kwota odpisu przypadającego na jednego pracownika wynosi 2723,40 zł).

Pozytywna odpowiedź

Analizując powyższe przepisy ZUS wydał pozytywną dla przedsiębiorcy interpretację, zgodnie z którą świadczenie urlopowe wypłacane pracownikom ze środków obrotowych firmy nie będzie wliczane do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Zatem od wypłaconego świadczenia pracodawca nie będzie zobowiązany naliczyć i pobrać składek na ubezpieczenia społeczne.

Interpretacja indywidualna Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku z 10 czerwca 2025 r., znak: DI/100000/43/448/2025. 

Podstawa prawna:

• art. 4 pkt 9 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 350 ze zm.)
• § 2 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 316)