Sprzedaż wraku stanowiącego środek trwały może być objęta procedurą VAT marża, pod warunkiem spełnienia przesłanek wskazanych w art. 120 ustawy o VAT. Należy jednak podkreślić, że stosowanie tej procedury w odniesieniu do towarów używanych ma charakter fakultatywny – podatnik może zamiast niej wybrać opodatkowanie na zasadach ogólnych.
Rozważmy sytuację podatnika będącego czynnym podatnikiem VAT, który kupił używany samochód osobowy na podstawie faktury VAT marża wystawionej przez firmę zajmującą się handlem pojazdami. Auto zostało nabyte z zamiarem wykorzystywania w działalności gospodarczej, a po zakończeniu amortyzacji miało zostać sprzedane. Samochód był więc środkiem trwałym przeznaczonym do późniejszej odsprzedaży. W sierpniu 2025 r. doszło do szkody całkowitej, a ubezpieczyciel wypłacił odszkodowanie odpowiadające wartości pojazdu sprzed wypadku. Wrak pozostał własnością przedsiębiorcy. Firma planuje sprzedać pozostałości pojazdu osobie trzeciej wskazanej przez podmiot współpracujący z ubezpieczycielem. Wrak może nadawać się do dalszego użytkowania po naprawie przeprowadzonej przez nabywcę.
Zastosowanie procedury VAT marża
Pojawia się pytanie, czy w takiej sytuacji podatnik może opodatkować sprzedaż wraku według procedury VAT marża.
Zgodnie z art. 120 ust. 4 ustawy o VAT, w przypadku sprzedaży towarów używanych nabytych wcześniej w ramach działalności gospodarczej w celu ich dalszej odsprzedaży, podstawą opodatkowania jest marża, czyli różnica pomiędzy ceną sprzedaży a ceną nabycia, pomniejszona o należny podatek.
Towarami używanymi są rzeczy ruchome, które mogą być dalej użytkowane w obecnym stanie lub po naprawie, z wyłączeniem dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich, antyków oraz metali i kamieni szlachetnych (art. 120 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT).
Kwota sprzedaży obejmuje całość należności otrzymanej lub należnej z tytułu dostawy towaru, w tym m.in. podatki, opłaty, cła, dotacje bezpośrednio związane z transakcją oraz koszty dodatkowe obciążające nabywcę, z wyjątkiem elementów wskazanych w art. 29a ust. 7 ustawy o VAT (art. 120 ust. 1 pkt 5).
Prawo do stosowania procedury VAT marża przysługuje podatnikom sprzedającym towary nabyte w okolicznościach wymienionych w art. 120 ust. 10 ustawy o VAT. Wspólnym warunkiem dla wszystkich tych przypadków jest brak prawa do odliczenia VAT naliczonego przy zakupie towaru. Dodatkowo istotne jest, aby towar został nabyty z przeznaczeniem do odsprzedaży – także wtedy, gdy przed sprzedażą był wykorzystywany w działalności gospodarczej.
Warunki zastosowania VAT marży przy sprzedaży wraku
Sprzedaż wraku będącego środkiem trwałym może zostać objęta procedurą VAT marża, ponieważ:
-
wrak spełnia definicję towaru używanego,
-
pojazd został zakupiony z zamiarem późniejszej odsprzedaży (po okresie użytkowania w firmie),
-
przy nabyciu nie przysługiwało prawo do odliczenia VAT, gdyż zakup udokumentowano fakturą VAT marża.
Takie stanowisko potwierdza m.in. interpretacja indywidualna dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 21 maja 2025 r. (0114-KDIP1-3.4012.296.2025.1.KF).
Faktura dokumentująca sprzedaż w procedurze VAT marża powinna zawierać jedynie dane wskazane w art. 106e ust. 1 pkt 1–8 oraz 15–17 ustawy o VAT, a także oznaczenie „procedura marży – towary używane”. Nie wykazuje się na niej stawki ani kwoty podatku.
Na koniec warto zaznaczyć, że zastosowanie procedury VAT marża nie jest obowiązkowe. Na podstawie art. 120 ust. 14 ustawy o VAT podatnik może zdecydować się na opodatkowanie sprzedaży towarów używanych według zasad ogólnych, nawet jeśli spełnione są warunki do zastosowania marży.