Choć system kaucyjny obowiązuje od 1 października 2025 r., wciąż budzi wiele wątpliwości podatkowych, zwłaszcza w zakresie podatków dochodowych. Jednym z problematycznych zagadnień jest rozliczanie tzw. handling fee, czyli opłaty stanowiącej zwrot kosztów ponoszonych przez sprzedawców w związku z obsługą kaucji. Jej wysokość ustalana jest umownie pomiędzy uczestnikami systemu, a przepisy ustawy o gospodarce opakowaniami nie regulują tej kwestii wprost.

Ministerstwo Finansów wcześniej odniosło się jedynie do rozliczeń VAT, pomijając PIT i CIT. Dopiero w odpowiedzi na interpelację poselską resort wyjaśnił, że opłaty handling fee mogą podlegać przepisom o cenach transferowych – na zasadach ogólnych. Zdaniem MF nie ma potrzeby wydawania dodatkowych objaśnień ani zmiany przepisów, ponieważ regulacje dotyczące cen transferowych odnoszą się do całego obrotu gospodarczego, a nie do konkretnych branż czy typów opłat.

Resort wskazał również, że realna analiza tych rozliczeń będzie możliwa dopiero po zgromadzeniu danych z pierwszych raportów TPR, które pojawią się w 2026 r. Jednocześnie zaznaczono, że część transakcji może w ogóle nie podlegać obowiązkom dokumentacyjnym, np. z uwagi na zwolnienia dla transakcji krajowych.

Weryfikacja rynkowości handling fee będzie odbywać się na podstawie przepisów ustawy o CIT i PIT, przy zastosowaniu jednej z metod cen transferowych, takich jak metoda porównywalnej ceny, koszt plus czy marży transakcyjnej netto. Jeżeli żadna z metod standardowych nie będzie możliwa do użycia, dopuszczalne będzie zastosowanie innych technik wyceny.

Ministerstwo przypomniało również o możliwości zawarcia uprzedniego porozumienia cenowego (APA) z szefem KAS, które pozwala potwierdzić, że dana cena transferowa została ustalona na warunkach rynkowych.

Eksperci podkreślają jednak, że mimo stanowiska MF przedsiębiorcy nadal oczekują szczegółowych objaśnień dotyczących rozliczania kaucji i opłat w podatkach dochodowych. Samo stwierdzenie, że kaucja jest neutralna podatkowo, nie rozwiązuje praktycznych problemów firm uczestniczących w systemie kaucyjnym, zwłaszcza że pełnią one różne role w łańcuchu dostaw.

Zastosowanie przepisów o cenach transferowych będzie miało miejsce wtedy, gdy handling fee rozliczane jest pomiędzy podmiotami powiązanymi i jednocześnie zostaną przekroczone ustawowe progi dokumentacyjne (w tym przypadku 2 mln zł). Choć co do zasady sklepy nie są powiązane z operatorami systemu, w praktyce mogą wystąpić wyjątki – zwłaszcza w przypadku dużych sieci handlowych posiadających własne marki i własnych operatorów systemu kaucyjnego.

Warto również pamiętać, że powiązania nie ograniczają się wyłącznie do kapitałowych. Mogą mieć także charakter osobowy lub faktyczny, np. poprzez wspólnych członków zarządu czy realny wpływ jednej spółki na decyzje drugiej. W takich sytuacjach rozliczenia handling fee mogą zostać uznane za transakcje kontrolowane, co wiąże się z obowiązkiem sporządzenia dokumentacji cen transferowych oraz raportowania ich w formularzu TPR.

Podsumowując, choć obecne przepisy formalnie obejmują rozliczenia w systemie kaucyjnym, coraz częściej pojawiają się głosy, że dla zapewnienia przejrzystości i bezpieczeństwa podatkowego zasadne byłoby wydanie szczegółowych objaśnień uwzględniających specyfikę tego systemu.