Wielu przedsiębiorców prowadzi działalność gospodarczą w prywatnych domach czy mieszkaniach. Często są oni właścicielami psów, które podczas nieobecności gospodarzy pilnują nieruchomości. Skoro w nieruchomości prowadzona jest działalność, to psy pilnują także dokumentów czy sprzętów związanych z tą działalnością. Pojawia się zatem pytanie – czy wydatki związane ze zwierzęciem mogą stanowić koszty uzyskania przychodów oraz czy podatnicy mają prawo do odliczenia VAT od takich wydatków?
Fiskus niedawno zajął się sprawą podatnika, który świadczy usługi związane z doradztwem w zakresie informatyki, a biuro ma zlokalizowane w domu. Przedsiębiorca we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji wskazał, że w związku z charakterem prowadzonej działalności przechowuje w domu specjalistyczny sprzęt i dokumenty zawierające poufne dane klientów. Za część dokumentacji przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność finansową, a utrata jakichkolwiek danych klientów grozi wysokimi karami lub całkowitym zerwaniem umowy – a tym samym utratą źródła przychodów.
Stróż budynku
Wnioskodawca wskazał, że podczas jego licznych wyjazdów dom pozostaje bez opieki, zaś działka, na której znajduje się dom, nie jest ogrodzona. Jednocześnie podkreślił, że w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa zobowiązany jest podjąć wszelkie możliwe kroki prowadzące do ochrony poufnych danych i przekazanego sprzętu przed ich utratą lub dostępem osób nieuprawnionych. Dlatego też – poza monitoringiem, systemami alarmowymi oraz ubezpieczeniem nieruchomości od włamania i kradzieży – posiada on psa rasy american staffordshire terrier (amstaf), który pełni funkcję stróża biura. Ze względu na specyfikę nieruchomości, pies stróżuje w budynku.
Przedsiębiorca ponosi koszty utrzymania psa, takie jak m.in. wyżywienie, leczenie weterynaryjne, akcesoria. Podkreślił, że celem ponoszenia tych wydatków jest zapewnienie bezpieczeństwa firmie, a także utrzymanie psa we właściwej kondycji fizycznej i psychicznej, by właściwie mógł pełnić funkcje obronne.
Z uwagi na to, że przedsiębiorca korzysta z opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, zapytał, czy będzie miał prawo do odliczenia VAT od faktur dokumentujących nabycie powyższych towarów i usług. Jego zdaniem jest to jak najbardziej możliwe z uwagi na związek ponoszonych wydatków z wykonywanymi przez niego czynnościami opodatkowanymi VAT.
Fiskus najpierw na nie…
W interpretacji z 2022 r. dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał, że charakter wydatków opisanych we wniosku wskazuje na ich prywatny użytek. W przypadku prowadzenia działalności oraz posiadania biura w domu nie można bowiem uznać, że pies jest związany wyłącznie z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą. Funkcja stróżująca psa odnosi się w tym przypadku nie tylko do prowadzonego w domu biura, ale do domu jako całości, w której znajdują się przede wszystkim prywatne przedmioty przedsiębiorcy.
W związku z tym organ nie dostrzegł ścisłego i niebudzącego wątpliwości związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, i wskazał, że opisanych wydatków nie sposób uznać za związane z całokształtem funkcjonowania firmy. Dlatego nie zezwolił na odliczanie VAT od wydatków związanych z utrzymaniem psa pełniącego funkcję stróża.
… ale później zmienił zdanie
Szef Krajowej Administracji Skarbowej zmienił powyższą interpretację w sposób korzystny dla wnioskodawcy.
Przede wszystkim organ stwierdził, że ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczające jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach działalności opodatkowanej.
Ważne! Związek z prowadzoną działalnością może być zarówno bezpośredni, jak i pośredni.
Szef KAS stwierdził, że zasadne jest w opisanej sprawie przyznanie podatnikowi prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z ponoszeniem wydatków związanych z utrzymaniem psa pełniącego funkcję psa stróżującego w części, w której będą one miały związek z ochroną majątku w działalności gospodarczej.
Ważne! Przy czym to na przedsiębiorcy spoczywa ciężar rzetelnego ustalenia, jaka część wydatków jest związana z prowadzoną działalnością gospodarczą, a jaka wykorzystywana dla potrzeb innych niż prowadzona działalność (dla celów osobistych).
Kolejne potwierdzenie
Chociaż interpretacja skupiała się przede wszystkim na kwestiach związanych z VAT, już niejednokrotnie organy wypowiadały się dość jednolicie również w zakresie podatku dochodowego wskazując, że wydatki poniesione na utrzymanie psa pełniącego funkcje stróżujące przy firmie (niezależnie od tego, czy jest ona prowadzona w domu, czy w budynku biurowym) mogą stanowić zarówno koszty uzyskania przychodów, jak i mogą być podstawą do odliczenia VAT.
Ważne! Istotna jest rasa psa – nie każdy pies jest przystosowany do pełnienia funkcji obronnych.