Środki trwałe oraz ich amortyzacja w jednoosobowej działalności gospodarczej często stanowią jedne z największych kosztów podatkowych – zarówno w ujęciu miesięcznym, jak i rocznym. Warto pamiętać, że w niektórych przypadkach przedsiębiorca może skorzystać z jednorazowego odpisu amortyzacyjnego. To rozwiązanie pozwala szybciej zwiększyć koszty uzyskania przychodu w danym okresie. Możliwość takiego odpisu zależy jednak od spełnienia określonych warunków.

Jednorazowa amortyzacja jest dopuszczalna w trzech głównych sytuacjach:

1. Środki trwałe o wartości do 10 000 zł

Jeżeli wartość początkowa środka trwałego nie przekracza 10 000 zł, przedsiębiorca ma kilka możliwości rozliczenia wydatku:

• może od razu zaliczyć wydatek do kosztów w miesiącu oddania składnika do używania,

• może wprowadzić środek trwały do ewidencji i amortyzować go stopniowo według stawek z wykazu,

• może wprowadzić go do ewidencji i dokonać jednorazowej amortyzacji – w miesiącu przyjęcia do używania lub najpóźniej w kolejnym miesiącu.

To podatnik decyduje, która forma rozliczenia będzie dla niego najkorzystniejsza.

2. Fabrycznie nowe środki trwałe – limit 100 000 zł rocznie

Jednorazowej amortyzacji można również dokonać w przypadku zakupu fabrycznie nowych środków trwałych zaliczanych do grup 3–6 oraz 8 Klasyfikacji Środków Trwałych (z wyłączeniem nieruchomości i samochodów, w tym osobowych). Roczny limit takiego odpisu wynosi 100 000 zł.

Za fabrycznie nowy uznaje się środek trwały, który wcześniej nie był używany przez żadnego podatnika.

Warunki skorzystania z tej preferencji są następujące:

• wartość jednego środka trwałego zakupionego w danym roku musi wynosić co najmniej 10 000 zł, albo

• łączna wartość co najmniej dwóch środków trwałych musi wynosić minimum 10 000 zł, przy czym każdy z nich musi mieć wartość powyżej 3 500 zł.

Odpisu można dokonać najwcześniej w miesiącu wprowadzenia środka trwałego do ewidencji. Jeśli roczny limit 100 000 zł zostanie wyczerpany, pozostałą część wartości danego składnika amortyzuje się już na zasadach ogólnych (metodą liniową) od kolejnego roku podatkowego.

3. Jednorazowa amortyzacja w ramach pomocy de minimis

Trzecia możliwość dotyczy podatników rozpoczynających działalność oraz tzw. małych podatników. W tym przypadku jednorazowa amortyzacja obejmuje środki trwałe z grup 3–8 KŚT (bez samochodów osobowych).

Roczny limit odpisów w ramach pomocy de minimis wynosi równowartość 50 000 euro. Trzeba jednak pamiętać, że łączna pomoc de minimis otrzymana w ciągu trzech lat nie może przekroczyć 300 000 euro. Limit w złotówkach ustala się według kursu euro z 1 października roku poprzedzającego dany rok podatkowy, z zaokrągleniem do 1 000 zł.

Podobnie jak w innych przypadkach, odpisu można dokonać nie wcześniej niż w miesiącu wprowadzenia środka trwałego do ewidencji. Jeżeli limit zostanie wykorzystany w trakcie roku, niewyamortyzowaną część wartości rozlicza się w kolejnych latach metodą liniową.

Podstawą prawną tych rozwiązań jest art. 22k ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.