W stanie faktycznym, który oceniał ZUS, przedsiębiorca był wspólnikiem spółki cywilnej. Uległ on wypadkowi przy pracy, a następnie przebywał na zwolnieniu lekarskim i pobierał zasiłek chorobowy oraz świadczenie rehabilitacyjne. Uzyskał rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z tym wypadkiem. Powziął wątpliwość, czy może korzystać ze zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne w okresie pobierania świadczenia rentowego z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy.
Katalog tytułów do ubezpieczeń społecznych
Osoby prowadzące na obszarze Polski pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowi ubezpieczeń emerytalno-rentowych zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Z art. 9 ust. 4c ustawy systemowej wynika natomiast, że osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, które mają ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym do czasu ustalenia prawa do emerytury.
Stanowisko ZUS
W ramach analizy ZUS wskazał, że obowiązek wskazany w art. 9 ust. 4c ustawy systemowej dotyczy osób, które decyzją ZUS mają ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy z systemu powszechnego. Dotyczy to rent z tytułu niezdolności do pracy, o których mowa w:
- ustawie z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 1749),
- ustawie z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 1644).
Finalnie ZUS przyjął, że skoro przedsiębiorca pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy z systemu powszechnego, to istnieje obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.
Podstawa prawna: