Kasowa metoda rozliczania przychodów stanowi narzędzie poprawy płynności finansowej przedsiębiorców. Jej istotą jest przesunięcie momentu powstania przychodu podatkowego na moment faktycznego otrzymania zapłaty. W praktyce pozwala to uniknąć finansowania podatku dochodowego z własnych środków w sytuacji, gdy kontrahenci regulują płatności z opóźnieniem.
Kto może stosować kasową metodę rozliczania przychodów?
Podatnik prowadzący działalność gospodarczą samodzielnie — w tym również podatnik rozpoczynający działalność — może wybrać kasową metodę rozliczania przychodów, jeżeli łącznie spełnia następujące warunki:
- przychody z prowadzonej samodzielnie działalności gospodarczej w roku bezpośrednio poprzedzającym rok podatkowy nie przekroczyły 2 000 000 zł; w przypadku przedsiębiorstwa w spadku do tego limitu wlicza się także przychody osiągnięte przez zmarłego przedsiębiorcę,
- w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą podatnik nie prowadzi ksiąg rachunkowych,
- podatnik złoży właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego pisemne oświadczenie o wyborze metody kasowej w terminie:
-
- do 20 lutego roku podatkowego albo
- do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu rozpoczęcia działalności, a gdy działalność rozpoczęto w grudniu — do końca roku podatkowego.
Wskazówka praktyczna
Przy ocenie prawa do stosowania metody kasowej w 2026 r. przedsiębiorcy powinni analizować poziom przychodów osiągniętych w 2025 r. już według nowego, podwyższonego limitu 2 000 000 zł (przed zmianą limit wynosił 1 000 000 zł). Oznacza to, że może poszerzyć się krąg podatników uprawnionych do skorzystania z tej preferencji bez konieczności zmiany formy prawnej działalności czy przeprowadzania reorganizacji.
Zasady rozpoznawania przychodu – granice czasowe i zakres stosowania
W kasowej metodzie rozliczania przychodów moment powstania przychodu jest ściśle powiązany z rzeczywistym przepływem środków pieniężnych. Co do zasady przychód podatkowy powstaje w dniu uregulowania należności przez kontrahenta.
Ustawodawca wprowadził jednak ograniczenie czasowe: jeżeli zapłata nie nastąpi, przychód musi zostać rozpoznany najpóźniej po upływie dwóch lat od dnia wystawienia faktury, a w przypadku likwidacji działalności — najpóźniej w dniu jej zakończenia.
Wskazówka
Pojęcie „uregulowania należności” zostało zdefiniowane bardzo szeroko i obejmuje nie tylko zapłatę całej kwoty wynikającej z faktury, lecz również:
- częściowe uregulowanie należności,
- wpłaty otrzymane na poczet przyszłych dostaw towarów lub usług.
Już sam wpływ części należności powoduje powstanie przychodu w odpowiedniej części.
Kasowa metoda rozliczania przychodów może być stosowana wyłącznie do przychodów wynikających z transakcji zawieranych pomiędzy przedsiębiorcami oraz wyłącznie w odniesieniu do transakcji udokumentowanych prawidłowo wystawionymi fakturami.
Wyłączenia ze stosowania metody kasowej
Metoda kasowa nie znajduje zastosowania do:
- przychodów z transakcji zawieranych z podmiotami powiązanymi, jeżeli poziom powiązań kapitałowych lub osobowych wynosi co najmniej 5 proc.,
- przychodów osiąganych z podmiotami mającymi siedzibę, miejsce zamieszkania lub zarząd w jurysdykcjach stosujących szkodliwą konkurencję podatkową,
- przychodów z odpłatnego zbycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych ujętych w ewidencji.
Transakcje te rozliczane są według ogólnych zasad podatkowych, niezależnie od wyboru metody kasowej.
Koszty podatkowe przy kasowym PIT
W przypadku podatników stosujących kasową metodę rozliczania przychodów, koszty wynikające z transakcji z innymi przedsiębiorcami są potrącane podatkowo dopiero w roku faktycznego uregulowania zobowiązania, nie wcześniej jednak niż w dacie ich poniesienia. Jeżeli zapłata nastąpi już po likwidacji działalności gospodarczej lub po zmianie formy opodatkowania na ryczałt albo podatek tonażowy, koszty te są rozliczane w ostatnim okresie rozliczeniowym poprzedzającym zakończenie działalności lub zmianę formy opodatkowania.
Podstawa prawna: