Planowane rozszerzenie uprawnień Państwowej Inspekcji Pracy może znacząco zmienić sytuację wielu osób pracujących w formule B2B. Inspektor PIP będzie mógł administracyjnie uznać, że dana współpraca w rzeczywistości spełnia warunki stosunku pracy, i przekształcić kontrakt w umowę o pracę. Choć w debacie publicznej najczęściej mówi się o kwestiach takich jak składki ZUS, urlopy czy ochrona przed zwolnieniem, problem może mieć także poważny wymiar finansowy – zwłaszcza w kontekście leasingu samochodów.

Leasing operacyjny jest bardzo popularny wśród samozatrudnionych. Pozwala on korzystać z auta bez konieczności jego zakupu, a jednocześnie daje istotne korzyści podatkowe. Przedsiębiorca może zaliczać do kosztów m.in. opłatę wstępną, raty leasingowe czy wydatki dodatkowe. Dodatkowo ma możliwość częściowego odliczenia VAT. Dzięki temu realny koszt użytkowania pojazdu jest znacznie niższy niż w przypadku osoby prywatnej.

Jeżeli jednak PIP uzna, że współpraca B2B była w rzeczywistości stosunkiem pracy, skutki są natychmiastowe – dana osoba staje się pracownikiem. Co prawda sama decyzja nie zamyka automatycznie działalności gospodarczej, ale w praktyce wiele osób może ją zawiesić lub zakończyć. W takiej sytuacji pojawia się problem z leasingiem zawartym jako przedsiębiorca.

Umowa leasingu operacyjnego jest przeznaczona dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Jeśli ktoś przestaje być przedsiębiorcą, dalsze trwanie takiej umowy może być niemożliwe. Aby uniknąć jej wypowiedzenia i konieczności jednorazowej spłaty pozostałej kwoty, zwykle trzeba przekształcić ją w leasing konsumencki. Oznacza to przeniesienie umowy na osobę fizyczną jako konsumenta.

Takie rozwiązanie pozwala kontynuować spłatę, ale wiąże się z utratą wszystkich korzyści podatkowych. Pracownik nie może już odliczać VAT ani zaliczać rat do kosztów uzyskania przychodu. W efekcie płaci pełną kwotę z wynagrodzenia netto. To sprawia, że rzeczywisty koszt użytkowania samochodu może wzrosnąć nawet o kilkadziesiąt procent.

Alternatywą jest przejęcie leasingu przez pracodawcę. Firma mogłaby udostępnić auto jako samochód służbowy. Jednak dla pracodawcy oznacza to dodatkowe obciążenia – nie tylko związane z samym leasingiem, ale również z ewentualnymi zaległymi składkami i podatkami wynikającymi z przekwalifikowania współpracy na etat. Dlatego nie zawsze będzie to rozwiązanie opłacalne.

Problemy mogą pojawić się także przy wykupie auta po zakończeniu umowy. W leasingu firmowym często był on bardzo korzystny podatkowo. W przypadku leasingu konsumenckiego takich przywilejów już nie ma.

W praktyce oznacza to, że decyzja PIP o przekształceniu kontraktu B2B w umowę o pracę może mieć daleko idące konsekwencje finansowe. Dla wielu osób leasing samochodu przestanie być korzystnym rozwiązaniem, a zmiana formy współpracy może znacząco wpłynąć na ich domowy budżet.